Baza wiedzy

Mapa do celów projektowych z detekcją podziemną – koniec niespodzianek na budowie

Kamila Kuzia 3 min czytania

Mapa do celów projektowych z detekcją podziemną – koniec niespodzianek na budowie

Mapa do celów projektowych (MDCP) to podstawa każdego projektu budowlanego: pokazuje granice działek, budynki, drogi i sieci uzbrojenia terenu. Geodeta aktualizuje ją w terenie, ale sieci podziemnych nie widać: mierzy się studnie, włazy i słupki, a przebieg przewodów między nimi przejmuje się z urzędowego zasobu. Przy głębokich wykopach, rozbudowie istniejących budynków czy pracy na terenach poprzemysłowych warto więc rozszerzyć mapę o detekcję uzbrojenia podziemnego i skaning 3D. Projektant widzi wtedy dokładnie, co jest na powierzchni i co faktycznie leży pod ziemią.

Dlaczego sieci na mapie do celów projektowych bywają niedokładne?

Przy aktualizacji mapy do celów projektowych geodeta mierzy w terenie to, co widać: studnie, włazy, zasuwy. Przebieg przewodów pod ziemią przejmuje z powiatowego zasobu geodezyjnego, a tam w dużej części są to dawne mapy analogowe przeniesione do postaci cyfrowej. Z naszych pomiarów wynika, że przebieg przewodów na takiej mapie często nie zgadza się z tym, co jest w terenie.

Błędy z digitalizacji starych map sięgają nawet 2 metrów. Sieci budowane kilkadziesiąt lat temu nanoszono na mapy z mniejszą dokładnością niż dziś, a o głębokości często nie ma żadnej informacji albo jest ona błędna. Rura, która według mapy leży na głębokości 1,2 m, w rzeczywistości może być zaledwie 60 cm pod powierzchnią – dokładnie tam, gdzie wejdzie łyżka koparki albo pal.

Do tego dochodzą obiekty, których na mapie nie ma w ogóle: nieczynne przewody, przyłącza wykonane bez zgłoszenia, fundamenty budynków wyburzonych dziesiątki lat temu. Na terenach poprzemysłowych i w gęstej zabudowie miejskiej to codzienność. Na terenie dawnego aresztu w Zabrzu detekcja ujawniła kilkanaście nieznanych przewodów o łącznej długości 629 m.

Trafienie w taki przewód podczas budowy oznacza awarię, a przede wszystkim przestój i zmiany w projekcie w trakcie robót.

Fragment mapy do celów projektowych z naniesionymi sieciami uzbrojenia terenu
Rys. 1. Fragment tradycyjnej mapy do celów projektowych

Co zawiera rozszerzona mapa do celów projektowych?

Do standardowej mapy dodajemy dwa elementy, a pomiar terenu wykonujemy tak, żeby wszystkie dane pasowały do siebie:

  • Pomiar geodezyjny. Odbiornikiem GNSS i tachimetrem mierzymy ukształtowanie terenu i położenie obiektów. To podstawa mapy, na której projektant planuje budynki, drogi i odwodnienie.
  • Skaning laserowy 3D. Skaner tworzy chmurę milionów punktów, z której powstaje model budynku z dokładnością do około 1 cm. Przy rozbudowie projektant widzi każdy gzyms, balkon i detal elewacji i nie musi ich domierzać na budowie.
  • Detekcja uzbrojenia podziemnego. Lokalizatorem elektromagnetycznym wykrywamy kable i rury metalowe, a georadarem także rury z tworzyw, kanały i stare fundamenty. Położenie przewodów wyznaczamy zwykle z dokładnością 10–15 cm. Wyniki opisujemy według metodyki PAS 128, więc wiadomo, na ile pewna jest informacja o każdym przewodzie.
Model 3D budynku i terenu opracowany na podstawie pomiaru geodezyjnego i skaningu laserowego
Rys. 2. Model 3D na podstawie pomiaru i skanu 3D

Jak takie metody działają razem w praktyce, pokazujemy na przykładzie inwentaryzacji przy ul. Granicznej w Katowicach oraz badań pod płytą Rynku w Krakowie, gdzie powstał model 3D obiektów podziemnych.

Kiedy warto zamówić mapę z detekcją podziemną?

Nie każdy projekt tego wymaga. Przy prostym budynku na niezabudowanej dotąd działce zwykła mapa do celów projektowych zazwyczaj wystarczy. Rozszerzoną wersję warto rozważyć, gdy:

  1. Planujesz głębokie wykopy. Im głębiej, tym więcej warstw sieci przecina wykop, a fundamenty czy instalacje poniżej 1,5 m mijają po drodze prawie wszystko, co leży w gruncie.
  2. Teren ma historię. Działki poprzemysłowe, gęsta zabudowa i tereny po wyburzonych budynkach niemal zawsze kryją przewody i obiekty, których nie ma na mapach.
  3. Rozbudowujesz istniejący budynek. Skaning 3D pozwala dokładnie dopasować nową część do istniejącej konstrukcji.
  4. Chcesz lepiej wykorzystać działkę. Gdy położenie sieci jest pewne, projektant nie musi zostawiać szerokich stref zapasu wokół przewodów, których przebiegu nikt nie zna.

Podstawowe informacje o samej mapie – co musi zawierać, kto ją wykonuje i ile kosztuje – znajdziesz w naszym przewodniku po mapie do celów projektowych. Ceny samej detekcji omawiamy w tekście ile kosztuje badanie georadarem, a szukanie przyłącza wodociągowego – w poradniku jak znaleźć rurę z wodą na działce.


Jak dobrać zakres mapy?

Każda działka ma inną historię, dlatego zakres prac ustalamy indywidualnie. Opisz nam swoją inwestycję, a doradzimy, czy wystarczy standardowa mapa, czy warto dodać detekcję i skaning 3D.

← Powrót: Baza wiedzy

Przeczytaj także