Inwentaryzacja infrastruktury podziemnej na Rynku w Krakowie
W budżecie obywatelskim Miasta Krakowa w roku 2022 projekt „Posadźmy drzewa na Rynku Głównym” zdobył dwadzieścia tysięcy głosów. Mieszkańcy Krakowa wyraźnie opowiedzieli się za zmianą obecnego wizerunku jednego z najpiękniejszych miejsc w Polsce.
Może się wydawać, że nie ma nic prostszego: bierzemy drzewa i sadzimy. No ale nie w przypadku Rynku, gdzie na każdym kroku spotykamy ślady historii – tłumaczy Łukasz Pawlik, wicedyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie. – Tutaj nie da się posadzić drzewa byle gdzie, przecież pod płytą Rynku są relikty archeologiczne; nie mówiąc już o ekspozycji Rynek Podziemny. Poza tym drzewo może zniszczyć infrastrukturę podziemną, a posadzone w niewłaściwym miejscu po prostu nie urośnie.
Dlatego w pierwszym etapie tego przedsięwzięcia niezbędne było wykonanie rozpoznania archeologicznego w zakresie technicznych możliwości sadzenia drzew. Ze względu na fakt że Stare Miasto w Krakowie jest wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wszelkie prace badawcze nie mogły być prowadzone metodami inwazyjnymi. Prace prowadzono w wybranych obszarach Rynku (Rys.1.).
We współpracy z firmą Scan 3D, na zlecenie Zakładu Zieleni Miejskiej w Krakowie, wykonaliśmy inwentaryzację terenu następującymi metodami: georadarową, detekcyjną oraz skaningu laserowego.
W pracach pomiarowych zastosowaliśmy najnowocześniejsze urządzenia takie jak georadary IDS Stream DP (Rys.2.), Opera Duo oraz Leica DS2000, detektory RD8000 i RD8100 (Rys.5.) czy skaner laserowy Leica BLK360 (Rys.3-5.).
Usługa detekcji i pomiaru infrastruktury sieciowej była realizowana z metodyką PAS128, która pozwala na uzyskanie wiarygodnych i szczegółowych informacji o infrastrukturze podziemnej, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa i efektywności prac ziemnych.
W wyniku przeprowadzonych pomiarów sporządziliśmy mapę inwentaryzacji sieci uzbrojenie terenu w skali 1:250 (Rys. 6.) oraz model 3D zawierający informacje o obiektach i anomaliach podziemnych (Rys. 7.).
W trakcie prac wykryliśmy wiele podziemnych obiektów, które można podzielić na:
- anomalie liniowe- charakterystyczne dla sieci podziemnej infrastruktury tj. kable, rury (Rys. 8.);
- anomalie powierzchniowe- obrazujące różne obiekty o charakterze powierzchniowym jak np fundamenty znajdujące się pod powierzchnią terenu (Rys. 9.);
- anomalie punktowe – w miejscach zakrytych studni czy kratek kanalizacyjnych (Rys. 10.).
Przeprowadzone pomiary umożliwiły nie tylko kontrolę i korektę przebiegu podziemnej infrastruktury przedstawionej na mapie zasadniczej, ale także uzupełnienie mapy o nowe obiekty. Wykryte anomalie powierzchniowe wskazały miejsca, w których prawdopodobnie znajdują się stare fundamentu po wyburzeniu budynków handlowych czy budynku Wielkiej Wagi (budynek rozebrany około 1870 roku). Dzięki temu ewentualne prace ziemne i nasadzanie drzew na największym w Europie średniowiecznym Rynku stało się bardziej bezpieczne i wykonywalne bez kosztownych uszkodzeń sieci podziemnej czy strat w postaci uszkodzenia lub zniszczenia podziemnych reliktów archeologicznych.