Nie zwalniamy tempa, pomimo zimowej aury – inwentaryzacja kanalizacji w Rybniku

Luty 2026 przywitał nas w Rybniku mrozem i śniegiem, a my właśnie odkopujemy kolejną studnię kanalizacji deszczowej. Pracujemy tu w terenie od września i jedno wiemy na pewno: inwentaryzacja sieci nie może czekać na lepszą pogodę.
Rybnik zlecił nam inwentaryzację 22 km sieci kanalizacji deszczowej z około 700 studniami. W lutym odnaleźliśmy piątą studnię, której nie było na mapie. Przy części takich studni pomaga georadar. Jedną z nich, przykrytą 40 cm ziemi, zauważyliśmy najpierw na nagraniu z kamery wprowadzonej do kanału, a potem georadarem wskazaliśmy jej dokładne miejsce na powierzchni (rys. 3). Inne były widoczne w terenie, ale brakowało ich na mapach albo mapa pokazywała je w innym miejscu.



Co mierzymy przy każdej studni?
Inwentaryzacja kanalizacji deszczowej to dużo więcej niż pomiar współrzędnych pokryw odbiornikiem GNSS. Przy każdej studni zbieramy:
- średnicę studni i włazu,
- wszystkie rury wchodzące do studni: średnicę, materiał (beton, PVC, kamionka) i kierunek przepływu,
- stan techniczny: kondycję ścian, stopni włazowych i uszczelnień,
- zdjęcia 360° z kamery sferycznej opuszczanej do środka,
- współrzędne X, Y i wysokość, czyli dokładne położenie studni.
Szukanie studni, których nie ma na mapie
Punktem wyjścia jest GESUT, czyli urzędowa baza danych o sieciach uzbrojenia terenu. Jeśli studni nie ma tam, gdzie wskazuje baza, szukamy jej m.in. georadarem. W jednym z takich przypadków studnia leżała 2 metry od miejsca zaznaczonego na mapie. W starych sieciach to częste, bo mapy powstawały przez przerysowanie (digitalizację) dawnych map papierowych. Jak szukamy rur kanalizacyjnych w mniejszej skali, np. na prywatnej działce, opisujemy w poradniku jak znaleźć rurę kanalizacyjną pod ziemią.
Sprawdzamy też kanały między studniami. Inspekcja CCTV, czyli nagranie wnętrza rury kamerą, pokazuje pęknięcia, przesunięte złącza, wrastające korzenie i osady, zanim skończą się awarią. Kamera z obrotową głowicą pozwala obejrzeć rurę pod różnymi kątami. Nagrania przekazujemy miastu, więc stan kanałów można później dokładnie przeanalizować.



Wszystkie dane w jednym miejscu: QGIS
Zebrane informacje wprowadzamy do QGIS, darmowego programu do pracy z mapami. Miasto dostaje je w plikach SHP, standardowym formacie danych mapowych. Po kliknięciu w studnię widać jej wymiary, rury, zdjęcia i stan techniczny, a dane można filtrować, np. pokazać wszystkie studnie wymagające naprawy. Do pracy z nimi nie trzeba kupować żadnego oprogramowania.
Prace terenowe prowadzimy etapami od września i zbliżamy się do końca – inwentaryzację zakończymy na początku marca. Miasto będzie wtedy miało pełny obraz swojej kanalizacji deszczowej.

Po co miastu inwentaryzacja kanalizacji?
Aktualne dane o sieci oznaczają konkretne oszczędności. Projektanci i wykonawcy nowych inwestycji wiedzą, gdzie biegną rury, więc nie uszkadzają ich przypadkiem. Konserwację można planować tam, gdzie stan kanałów jest najgorszy, zanim dojdzie do awarii. A pracownicy urzędu mają całą sieć na jednej mapie zamiast w teczkach z różnych lat.
Wyniki całego projektu – liczbę studni, inspekcji i odnalezionych „studni widm” – podsumowaliśmy w artykule Inwentaryzacja kanalizacji deszczowej – koniec niespodzianek pod ziemią. Szczegóły zlecenia znajdziesz na stronie realizacji w Rybniku, a orientacyjne ceny w tekście ile kosztuje inwentaryzacja kanalizacji.
Masz podobną sieć do uporządkowania? Zadzwoń lub napisz – podpowiemy, od czego zacząć i jaki zakres prac będzie potrzebny.



