Aktualności

Nie zwalniamy tempa, pomimo zimowej aury – inwentaryzacja kanalizacji w Rybniku

Kamila Kuzia 3 min czytania

Nie zwalniamy tempa, pomimo zimowej aury – inwentaryzacja kanalizacji w Rybniku

Luty 2026 przywitał nas w Rybniku mrozem i śniegiem, a my właśnie odkopujemy kolejną studnię kanalizacji deszczowej. Pracujemy tu w terenie od września i jedno wiemy na pewno: inwentaryzacja sieci nie może czekać na lepszą pogodę.

Rybnik zlecił nam inwentaryzację 22 km sieci kanalizacji deszczowej z około 700 studniami. W lutym odnaleźliśmy piątą studnię, której nie było na mapie. Przy części takich studni pomaga georadar. Jedną z nich, przykrytą 40 cm ziemi, zauważyliśmy najpierw na nagraniu z kamery wprowadzonej do kanału, a potem georadarem wskazaliśmy jej dokładne miejsce na powierzchni (rys. 3). Inne były widoczne w terenie, ale brakowało ich na mapach albo mapa pokazywała je w innym miejscu.

Odkopana studnia kanalizacji deszczowej, wcześniej nieobecna na mapie
Rys. 1. Odnaleziona i odkopana studnia
Kamera 360° opuszczana do wnętrza studni kanalizacyjnej
Rys. 2. Opuszczamy kamerę 360° do wnętrza studni – zdjęcia panoramiczne pozwalają udokumentować studnię bez wchodzenia do środka
Ekran georadaru z anomalią na głębokości 40 cm
Rys. 3. Ekran georadaru pokazuje anomalię na głębokości 40 cm – to nieznana wcześniej studnia, którą za chwilę naniesiemy na mapę

Co mierzymy przy każdej studni?

Inwentaryzacja kanalizacji deszczowej to dużo więcej niż pomiar współrzędnych pokryw odbiornikiem GNSS. Przy każdej studni zbieramy:

  • średnicę studni i włazu,
  • wszystkie rury wchodzące do studni: średnicę, materiał (beton, PVC, kamionka) i kierunek przepływu,
  • stan techniczny: kondycję ścian, stopni włazowych i uszczelnień,
  • zdjęcia 360° z kamery sferycznej opuszczanej do środka,
  • współrzędne X, Y i wysokość, czyli dokładne położenie studni.

Szukanie studni, których nie ma na mapie

Punktem wyjścia jest GESUT, czyli urzędowa baza danych o sieciach uzbrojenia terenu. Jeśli studni nie ma tam, gdzie wskazuje baza, szukamy jej m.in. georadarem. W jednym z takich przypadków studnia leżała 2 metry od miejsca zaznaczonego na mapie. W starych sieciach to częste, bo mapy powstawały przez przerysowanie (digitalizację) dawnych map papierowych. Jak szukamy rur kanalizacyjnych w mniejszej skali, np. na prywatnej działce, opisujemy w poradniku jak znaleźć rurę kanalizacyjną pod ziemią.

Sprawdzamy też kanały między studniami. Inspekcja CCTV, czyli nagranie wnętrza rury kamerą, pokazuje pęknięcia, przesunięte złącza, wrastające korzenie i osady, zanim skończą się awarią. Kamera z obrotową głowicą pozwala obejrzeć rurę pod różnymi kątami. Nagrania przekazujemy miastu, więc stan kanałów można później dokładnie przeanalizować.

Korzenie drzew wrastające do rurociągu kanalizacyjnego, nagranie CCTV
Rys. 4. Nagranie z kamery CCTV – korzenie drzew wrastające do starego rurociągu
Przesunięte złącze i pęknięcia rury kanalizacyjnej, nagranie CCTV
Rys. 5. Nagranie z kamery CCTV – przesunięte złącze i pęknięcia rurociągu
Osady i przeszkody w kanale, nagranie CCTV
Rys. 6. Nagranie z kamery CCTV – przeszkody i odłożone osady

Wszystkie dane w jednym miejscu: QGIS

Zebrane informacje wprowadzamy do QGIS, darmowego programu do pracy z mapami. Miasto dostaje je w plikach SHP, standardowym formacie danych mapowych. Po kliknięciu w studnię widać jej wymiary, rury, zdjęcia i stan techniczny, a dane można filtrować, np. pokazać wszystkie studnie wymagające naprawy. Do pracy z nimi nie trzeba kupować żadnego oprogramowania.

Prace terenowe prowadzimy etapami od września i zbliżamy się do końca – inwentaryzację zakończymy na początku marca. Miasto będzie wtedy miało pełny obraz swojej kanalizacji deszczowej.

Dane o studniach i kanałach w programie QGIS
Rys. 7. Zebrane dane w programie QGIS – wszystkie informacje o studniach i kanałach w jednym miejscu

Po co miastu inwentaryzacja kanalizacji?

Aktualne dane o sieci oznaczają konkretne oszczędności. Projektanci i wykonawcy nowych inwestycji wiedzą, gdzie biegną rury, więc nie uszkadzają ich przypadkiem. Konserwację można planować tam, gdzie stan kanałów jest najgorszy, zanim dojdzie do awarii. A pracownicy urzędu mają całą sieć na jednej mapie zamiast w teczkach z różnych lat.

Wyniki całego projektu – liczbę studni, inspekcji i odnalezionych „studni widm” – podsumowaliśmy w artykule Inwentaryzacja kanalizacji deszczowej – koniec niespodzianek pod ziemią. Szczegóły zlecenia znajdziesz na stronie realizacji w Rybniku, a orientacyjne ceny w tekście ile kosztuje inwentaryzacja kanalizacji.

Masz podobną sieć do uporządkowania? Zadzwoń lub napisz – podpowiemy, od czego zacząć i jaki zakres prac będzie potrzebny.

← Powrót: Aktualności

Przeczytaj także